Cỏ mần trầu và những công dụng của cỏ mần trầu

Cỏ mần trầu là là một trong những loại thảo dược quý và rất quen thuộc với người dân ở vùng quê Việt Nam. Tuy khá phổ biến, nhưng không phải ai cũng biết công dụng chữa bệnh của loại cây này trong y học cổ học cổ truyền. Vậy cỏ mần trầu là gì? Lợi ích cũng như công dụng của loại cây này mang lại là gì? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu bài viết  dưới đây nhé!

  • Tên gọi khác: Cỏ vườn trầu, màng trầu, màn trầu, cỏ chỉ tía, thanh tâm thảo, ngưu cân thảo.
  • Tên khoa học: Eleusine indica (L.) Gaertn
  • Họ: Thuộc họ Hòa thảo Poaceae

I. Mô tả cỏ mần trầu 

1. Đặc điểm sinh thái

Cỏ mần trầu là loại cây hàng năm có chiều cao trung bình từ 20 – 40 cm. Đối với cây trưởng thành, chiều cao có thể đạt được là 90 cm.

Về phần lá, có lá hình dải nhọn và mọc so le.

Hoa mọc thành từng cụm. Mỗi bông xẻ ngọn và có từ 5 đến 7 nhánh dài mọc tỏa tròn đều ở đầu cuống chung, giống như chong chóng. Bên cạnh đó, có thêm 1 đến 2 nhánh xếp ở dưới.

Quả có hình dạng thuôn dài, vỏ quả mềm.

2. Nơi Phân bố 

Cỏ mần trầu là loại cỏ dại mọc hoang, có thể tìm thấy khắp nơi trên đất nước ta, đặc biệt là những vùng nông thôn. Bên cạnh đó, loại cỏ này cũng xuất hiện ở một số nước trên thế giới như:

  • Trung Quốc
  • Lào
  • Campuchia

Ngoài ra, loại cỏ này còn được phát hiện ở một số nước nhiệt đới khác.

3. Bộ phận dùng, thu hái, chế biến và bảo quản

Vây cỏ mần trầu khô
Cây cỏ mần trầu khô

+ Bộ phận dùng: Theo các chuyên gia Y học cổ truyền, tất cả các bộ phận của cây cỏ mần trầu đều được sử dụng để làm thuốc chữa bệnh. Tùy thuộc vào tình trạng và loại bệnh mà thầy thuốc sẽ chỉ định dùng lá, rễ hay thân để cải thiện triệu chứng.

+ Thu hái: Cây cỏ mần trầu thường được thu hái tất cả các mùa trong năm. Tuy nhiên, để loại cỏ này đạt chất lượng và phát huy công dụng điều trị tốt nhất, thầy thuốc nên thu hoạch vào đầu thu và cuối hè.

+ Chế biến: Cỏ mần trầu sau khi được nhổ khỏi mặt đất, nên vệ sinh sạch sẽ với nước nhiều lần để loại bỏ đất và ký sinh trùng. Trong quá rửa, bạn cũng nên loại bỏ lá bị hỏng. Tiếp đó, đem phơi khô rồi thái thành từng đoạn ngắn rồi cho vào túi ni lông và dùng dần.

+ Bảo quản: Nên bảo quản cây cỏ mần trầu ở nhiệt độ phòng, không gian khô thoáng và không ẩm ướt.

4. Thành phần hóa học

Theo Wikipedia, phần cây trên mặt đất của cỏ mần trầu thường chứa các thành phần hóa học như palmitoyl và bê ta sitosterol. Còn lá và cành tươi chứa nhiều chất chống oxy hóa – Flavonoid.

Ngoài ra, theo các nghiên cứu trong Savithramma (2013) và Banglacod et al. (2012) chỉ ra, cỏ mần trầu có nhiều chất biến dưỡng bao gồm:

  • Coumarin
  • Saponin
  • Phenol
  • Tannin
  • Steroid
  • Ancaloit

II. Vị thuốc cây cỏ mần trầu khô

 Tính bình, vị đắng và không độc.

2. Tác dụng dược lý 

a. Theo Đông y

Theo cuốn sách những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam của tác giả Đỗ Tất Lợi, xuất bản 2003, cây cỏ mần trầu mang lại những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe như:

  • Trị chứng táo bón
  • Giải độc cơ thể
  • Chữa bệnh cao huyết áp
  • Điều trị lao phổi
  • Chữa động thai ở phụ nữ mang bầu

b. Y học hiện đại

  • Trị các bệnh ngoài da: Sử dụng cỏ mần trầu điều trị mụn nhọt và các vấn đề ngoài da như ghẻ lở và mẩn ngứa.
  • Điều trị các chứng viêm và tiêu chảy: Thành phần Tannin chứa trong cỏ mần trầu được chứng minh là có tác dụng kháng khuẩn cao. Bên cạnh đó, hoạt chất này còn được dùng để kháng vi rút thường, giúp cải thiện triệu chứng viêm và tiêu chảy.
  • Trị nóng gan, lợi tiểu: Cỏ mần trầu có tính mát, thường dùng để thanh nhiệt. Khi kết hợp với một số loại thuốc thảo dược khác có thể giúp trị nóng gan và lợi tiểu.
  • Chữa cảm nắng, sốt co giật
  • Trị mát tâm thần

3. Liều dùng và cách dùng

Có thể sử dụng cây cỏ mần trầu tươi hoặc khô, sắc lấy nước và uống để điều trị bệnh. Liều dùng thảo dược còn tùy thuộc vào loại bệnh và mức độ tình trạng.

III. Một số lưu ý khi dùng cây cỏ mần trầu

Khi sử dụng cây cỏ mần trầu để làm thuốc chữa bệnh, người bệnh nên tìm cây sạch, không chứa thuốc bảo vệ thực vật như thuốc sâu, thuốc diệt cỏ,… Bên cạnh đó, liều lượng và thời gian sử dụng cần đúng theo quy định của thầy thuốc. Không nên tự ý dùng, tránh tác dụng phụ không mong muốn có thể xảy ra.

Cây cỏ mần trầu có tác dụng chữa trị một số vấn đề liên quan đến sức khỏe. Tuy nhiên, tác dụng của vị thuốc tự nhiên này cho đến nay vẫn chưa được nghiên cứu bài bản và chứng minh tính khoa học. Vì vậy, trước khi áp dụng, bệnh nhân nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên môn.

Hy vọng với một số thông tin về cỏ mần trầu mà chúng tôi vừa cung cấp, sẽ giúp bạn có thêm những kiến thức bổ ích về vị dược liệu này. 

Nếu có nhu cầu mua các sản phẩm rượu của Thiên Hữu liên hệ địa chỉ: 35/2 Nguyễn Lương Bằng, Xã Hòa Thắng, Tp. Buôn Ma Thuột, Tỉnh Đắk Lắk. Hotline: 0262.37.07.307 – 0933.958.588.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *